Κατηγορία: Παιδικό και εφηβικό βιβλίο

Katharina Greve
Die dicke Prinzessin Petronia
[Η χοντρή πριγκίπισσα Πετρόνια]

Graphic Novel

Με τον μεγεθυντικό φακό βλέπει κανείς καλύτερα. Το κόμικς «Η χοντρή πριγκίπισσα Πετρόνια» της Καταρίνα Γκρέφε

Ξέρετε τον μικρό πρίγκιπα. Ξέρετε και τον αστεροειδή Β 612 όπου ζει, ο οποίος «είναι λίγο πιο μεγάλος από ένα σπίτι». Γνωρίζετε μάλλον και τα τρία ηφαίστεια αυτού του μικροσκοπικού πλανήτη, τα μπαομπάμπ και, φυσικά, το τριαντάφυλλο που μιλάει. Αναμφισβήτητα, πολλοί άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν λατρέψει την ιστορία του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Την αγαπούν πραγματικά, έχουν μάλιστα αναγάγει τη σπουδαιότερη φράση του βιβλίου στο απόλυτο μότο της ζωής τους: «Μονάχα με την καρδιά βλέπεις καθαρά». Κάποιες φορές νιώθει κανείς να κυριεύεται από αναστάτωση λόγω της τόσης ευγένειας και σοφίας που διακατέχει ένα πρόσωπο τόσο νεαρό. Μα, δεν έχει πια καμία σκοτεινή πλευρά αυτός ο πρίγκιπας ή μια σκιερή όψη ο αστεροειδής; Ή έστω, δεν υπάρχει ούτε ένας απόγονος της γαλαξιακής αριστοκρατίας, ο οποίος να αντιλαμβάνεται το σύμπαν πιο ρεαλιστικά από τον μικρό πρίγκιπα;
Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα, θα πρέπει να γνωρίσετε την πριγκίπισσα Πετρόνια, η οποία όχι μόνο σκέφτεται κόντρα στο ρεύμα, αλλά μάλλον θα λέγαμε ότι κινείται εκτός του mainstream. Με την αυθάδεια που τη διακρίνει παραβαίνει κάθε τόσο τη συνήθη πορεία της ηθικής του διαλόγου. Λέει σε εμάς, για παράδειγμα, τους αναγνώστες: «Να θυμάστε: Με τον μεγεθυντικό φακό βλέπει κανείς καλύτερα από την καρδιά». Και φανταζόμαστε για ποιον χτυπάει η καμπάνα.
Θα πρέπει, λοιπόν, να γνωρίσετε τη «χοντρή πριγκίπισσα Πετρόνια» και μάλιστα να διαβάσετε τις μονοσέλιδες ιστορίες της, οι οποίες έχουν περιληφθεί σε ένα τεύχος κόμικς εκατό σελίδων της βερολινέζας εικονογράφου και συγγραφέως Καταρίνα Γκρέφε. Από τον οικείο διάλογο με τη νεαρή Πετρόνια θα βρεθείτε κάποιες φορές να αντιμετωπίζετε με κάποια επιφύλαξη τον μικρό πρίγκιπα. Έτσι, θα βλέπετε με όλο και μεγαλύτερη συμπάθεια την πριγκίπισσα, η οποία αφήνει πραγματικά ατιθάσευτη την έντονη ανάγκη της για κουβέντα. Προσέξτε όμως, γιατί η Πετρόνια είναι κυκλοθυμική! Δεν είναι βέβαια και τόσο παράξενο, αν λάβει κανείς υπόψη την κατάσταση της οικογένειάς της, στην οποία αποφασιστικό ρόλο διαδραματίζουν μια πολύ κυριαρχική μητέρα ‒βασίλισσα του σύμπαντος‒ κι ένας αντιπαθητικός ξάδερφος. Ο τελευταίος δεν είναι, φυσικά, κανείς άλλος από τον μικρό πρίγκιπα.
Πού βρισκόμαστε όμως; Κάπου στα βάθη του σύμπαντος μεταξύ του παλατιού Νόιστερνσταϊν, του Μεγάλου Νέφους του Μαγγελάνου και του γαλαξία. Εκεί, στην πιο μακρινή γωνιά του γαλαξία, περιστρέφεται ένας μικροσκοπικός πλανήτης περισσότερο γύρω από τον άξονά του παρά γύρω από κάποιον ήλιο: ο W 857. Επάνω του στέκεται, κάθεται ή ξαπλώνει (δεν υπάρχει άλλωστε χώρος για οτιδήποτε άλλο) η πριγκίπισσα Πετρόνια και ονειρεύεται να γίνει η βασίλισσα του σύμπαντος όταν μεγαλώσει. Επί του παρόντος, όμως, κυβερνά η απολυταρχική της μητέρα. Και εκείνη ήταν αυτή που «ξαπόστειλε» την κόρη της στον W 857, όπως μας ενημερώνει η Πετρόνια, μιας που το παλάτι Νόιστερνσταϊν ήταν πολύ στενό, ενώ το σύμπαν «άπειρο», όπου η κορούλα της θα είχε τόσες πολλές δυνατότητες. Αλλά η κάπως στρουμπουλή Πετρόνια δεν είναι καθόλου ευτυχισμένη στον πλανήτη της και ξεκινάει τη σκωπτική της δυσφορία επάνω στη γεμάτη ηφαίστεια, χωρίς τριαντάφυλλα ή άλλου είδους βλάστηση σφαίρα με τα λόγια: «Τι υπέροχα περνάω! Αυτή πρέπει να είναι η πιο ασήμαντη και πιο βαρετή σφαίρα σ’ ολόκληρο το σύμπαν. Μέχρι και ο χαζός ο ξάδερφός μου, αυτός ο παλιογλείφτης, έχει μεγαλύτερο πλανήτη».
Δίπλα σε κάθε μονοσέλιδη ιστορία βλέπουμε την Πετρόνια επάνω στον πλανήτη της με ένα καυστικό σχόλιο, μια μικρή επιφοίτηση ή μια σαρκαστική παρατήρηση για το άπειρο (απευθυνόμενη μάλλον σε εμάς). Στην ίδια την ιστορία, η Πετρόνια μας φέρνει αντιμέτωπους με την εκάστοτε ψυχική της διάθεση με αφορμή τις πολυάριθμες προκλήσεις της εντελώς φυσιολογικής καθημερινότητάς της (την οποία αποκαλεί «παραφροσύνη) επάνω και γύρω από τον πλανήτη της.
Σύντομα αντιλαμβάνεται κανείς ότι η μοίρα της Πετρόνια απέχει πολύ από την πραγματική ζωή ενός νεαρού ατόμου, όπως θα υπέθετε κανείς. Η νεαρή κοπέλα βρίσκεται, όπως γίνεται κατανοητό, βουτηγμένη στις μοχθηρές σκέψεις και επιπλέον τα βάζει με τις συνθήκες ζωής που της έχουν επιβληθεί. Τι κάνει λοιπόν ο άνθρωπος σε τέτοιες περιπτώσεις, προτού πέσει σε κατάθλιψη; Καταφεύγει στον σαρκασμό ή, στην καλύτερη περίπτωση, σε μια δηκτική ειρωνεία.
Για να καταφέρει να νιώσει ο αναγνώστης μια κάποια ενσυναίσθηση, έως και αλληλεγγύη θα λέγαμε, για την Πετρόνια, η Καταρίνα Γκρέφε χρειάζεται μονάχα μερικές μολυβιές για το σκίτσο μιας κοπέλας με μια τιάρα και δύο κότσους στα αριστερά και δεξιά του πριγκιπικού της κεφαλιού, με ένα ανοιχτό πράσινο ριχτό φόρεμα και μία ζώνη στη μέση, η οποία τονίζει ακόμα πιο έντονα την περιφέρειά της. Γύρω της διαφορετικές εκδόσεις ενός λιτού αλλά λεπτομερέστατου και γεμάτου συμβολισμό φόντου και ‒το πιο σημαντικό!‒ μια επιμελώς σχεδιασμένη γραμμή για φρύδια. Με κάθε βλέμμα της είναι σα να λέει: «Μην με μπερδεύετε μ’ εκείνο τον μικρό γλείφτη, τον ξάδερφό μου. Εγώ είμαι αυτή που πραγματικά υποφέρει στη ζωή της». Τι να αποκριθεί κανείς; Εμείς την πιστεύουμε.

Μετάφραση: Μαριάννα Τσάτσου
Siggi Seuß

Κείμενο: Siggi Seuß, 18.09.2019

Ο Siggi Seuß, δημοσιογράφος, συντάκτης κειμένων για το ραδιόφωνο και μεταφραστής, γράφει εδώ και πολλά χρόνια κριτικές παιδικών και εφηβικών βιβλίων.