Κατηγορία: Παιδικό και εφηβικό βιβλίο

Will Gmehling
Freibad. Ein ganzer Sommer unter dem Himmel
[Καλοκαίρι στην πισίνα]

Μυθιστόρημα για παιδιά

Ένα καλοκαίρι όπως τα παλιά τα χρόνια

Όταν ο Θεός μάς παρουσιάζεται σαν αλήτης ή ένας Γέτι κάνει την εμφάνισή του στο Βερολίνο, τότε σίγουρα βρισκόμαστε στο λογοτεχνικό σύμπαν του Will Gmehling. Ο Gmehling έχει το χάρισμα να τοποθετεί το φανταστικό τόσο πειστικά μέσα στην πραγματικότητα, ώστε την ώρα που διαβάζουμε όλα μας φαίνονται εντελώς φυσιολογικά.
Στο καινούργιο του παιδικό μυθιστόρημα «Freibad. Ein ganzer Sommer unter dem Himmel», ωστόσο, αφηγείται μια διαφορετική, σχεδόν σχολαστικά ρεαλιστική ιστορία: Τα αδέλφια Μπουκόφσκι, ο Αλφ, η Κατίνκα και ο Ρόμπι, σώζουν ένα μωρό από σίγουρο πνιγμό στην πισίνα, και έτσι γίνονται για μερικές ημέρες διάσημα. Σε αναγνώριση της ηρωικής τους πράξης, κερδίζουν μια κάρτα μακράς διαρκείας για την πισίνα, και μια και οι γονείς τους δεν αντέχουν οικονομικά να πάνε οικογενειακώς σε κάποιο θέρετρο για τις καλοκαιρινές διακοπές, οι τρεις τους πηγαίνουν από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο κάθε απόγευμα εκεί, στην πισίνα. Είτε έχει καύσωνα είτε βροχή, είτε λιακάδα είτε καταιγίδα. Ενώ οι συμμαθητές τους πάνε στη Μαγιόρκα ή στην Ελλάδα, το καλοκαίρι αυτό εξελίσσεται για τα τρία αδέλφια σε ένα πολύ ξεχωριστό καλοκαίρι!
Κι αυτό για διάφορους λόγους: Πρώτα απ’ όλα και οι τρεις –ο Αλφ είναι δέκα, η Κατίνκα οκτώ και ο Ρόμπι επτά χρονών– καταφέρνουν στο τέλος του καλοκαιριού να πετύχουν εκείνο που σχεδίαζαν και για το οποίο εξασκούνταν μήνες ολόκληρους: Ο Αλφ επιχειρεί το άλμα από τον δεκάμετρο βατήρα, η Κατίνκα κολυμπά 1.000 μέτρα ελεύθερο και ο μικρός Ρόμπι, που μοιάζει να έχει έναν ελαφρύ αυτισμό, μαθαίνει κολύμπι. Παράλληλα όμως, οι τρεις τους βιώνουν ένα σωρό άλλες εμπειρίες. Ο Αλφ ερωτεύεται την όμορφη, συνήθως ντυμένη στα λευκά κόρη του επόπτη πισίνας και στο τέλος βρίσκει μια μεγαλόψυχη ανταπόκριση. Η Κατίνκα μαθαίνει γαλλικά και  κουβεντιάζει ώρες ολόκληρες με τρεις νεαρούς Αφρικανούς και ο Ρόμπι όλο και πιο συχνά μιλάει με ολοκληρωμένες φράσεις.
Ένα καλοκαίρι στην πισίνα… Δεν ακούγεται σαν μια συναρπαστική ιστορία διακοπών. Μετά τις πρώτες κιόλας φράσεις, όμως, ο συγγραφέας μάς έχει βάλει στην καρδιά της πλοκής. Ο Αλφ, ο δεκάχρονος αφηγητής, περιγράφει τι συμβαίνει στη μάλλον χαοτική, αλλά αξιαγάπητη οικογένειά του με σύντομες, σαφείς φράσεις και με μια πολύ εύστοχη ματιά. Κάθε μέλος –του ιδίου συμπεριλαμβανομένου– το σκιαγραφεί με μερικές πινελιές ακριβείας, έτσι που όλα τους αποκτούν σάρκα και οστά για τον αναγνώστη: Ο συγκρατημένος, λίγο φοβιτσιάρης μεγάλος, η δυναμική, έξυπνη και όλο νεύρο αδελφή του, ο παράξενος και συνάμα πολύ ευαίσθητος μικρός αδελφός και, τέλος, οι γονείς, που εμπιστεύονται τα παιδιά τους και τους αφήνουν συνειδητά μεγάλα περιθώρια ελευθερίας.
Ο Will Gmehling γράφει για ένα καλοκαίρι της παιδικής ηλικίας που μοιάζει ατελείωτο, ένα καλοκαίρι χωρίς σοβαρά προβλήματα ή συγκρούσεις. Ένας καβγάς ανάμεσα σε αδέλφια, τα απαλά πεταλουδίσματα στο στομάχι ή μια απαγόρευση εισόδου στην πισίνα είναι οι στιγμές συναισθηματικής κορύφωσης της ιστορίας. Είναι ένα καλοκαίρι από εκείνα που σπανίως βιώνουν σήμερα τα παιδιά, γιατί τα αθλήματα και τα μαθήματα μουσικής, οι οργανωμένες θερινές δραστηριότητες και τα ταξίδια δεν τα αφήνουν να ζήσουν μια απλή καθημερινότητα μαζί με την επανάληψη και την πλήξη που τη συνοδεύουν. Στην ιστορία του Gmehling η ατμόσφαιρα του καλοκαιριού αναδύεται πολύ γρήγορα. Ακούμε, βλέπουμε και νιώθουμε στην κυριολεξία τα πλατσουρίσματα και τις βουτιές στην παιδική πισίνα, τα παιχνιδίσματα του ήλιου πάνω στην επιφάνεια του νερού, το συνωστισμό, τη ζέστη και την κούραση το βράδυ.  
Αλλά και γλωσσικά ο Will Gmehling επιλέγει μια ταπεινή οδό στο εκλεκτό μικρό του παιδικό μυθιστόρημα, ξετυλίγοντας την απαλλαγμένη από κορώνες και γι’ αυτό ίσως  πολύ συγκινητική ιστορία του με ευχάριστο κι ανεπιτήδευτο τρόπο. Απευθυνόμενος άμεσα, σε δεύτερο πρόσωπο, στους αναγνώστες, λες και ήταν ξαπλωμένοι πλάι του στην κουβέρτα, ο Αλφ τούς παρασέρνει κατευθείαν μέσα στην πλοκή. Μια πλοκή που στο τέλος της επιφυλάσσει μεγάλες συγκινήσεις!
Το «Freibad» είναι μια καλοκαιρινή ιστορία για αγόρια και κορίτσια, την οποία μπορεί κανείς να διαβάσει όπου κι αν βρίσκεται. Στη Μαγιόρκα, στην Ελλάδα, στο σπίτι ή στην πισίνα. Σημαντικά ζητήματα περνούν αβίαστα και απλά μέσα από τις σελίδες του βιβλίου: η αδελφική αγάπη, η εμπιστοσύνη, η διασκέδαση. Έτσι που ο αναγνώστης στο τέλος θέλει να διαβάσει κι άλλες εμπειρίες των αδελφών Μπουκόφσκι! Κι όπως διαβάζουμε στις τελευταίες φράσεις: «Όλα αυτά συνέβησαν και άλλα τόσα θα συνεχίσουν να συμβαίνουν. Ευτυχώς». Και ευτυχώς που υπάρχουν τέτοια παιδικά βιβλία που μιλούν τόσο φυσικά για τις χαρές του καλοκαιριού έστω κι αν μείνουμε σπίτι μας!

Μετάφραση: Πελαγία Τσινάρη
 
Sylvia Schwab

Κείμενο: Sylvia Schwab, 24.09.2019

Η Σύλβια Σβαμπ είναι δημοσιογράφος στο ραδιόφωνο και έχει εξειδικευτεί στην παιδική και νεανική λογοτεχνία. Είναι μέλος της κριτικής επιτροπής στο «οι καλύτεροι 7» της γερμανικής ραδιοφωνίας και στο Focus και εργάζεται για το ραδιόφωνο της Έσσης, της γερμανικής ραδιοφωνίας και του Γερμανικού ράδιο-κουλτούρα.