ΕΚΔΟΣΗ ΠΟΙΗΣΗΣ
Η ποίηση ενώνει χώρες, έθνη, γλώσσες, ανθρώπους!

Συνέντευξη με τον Νέστορα Πουλάκο

Συνέντευξη  με τον Νέστορα Πουλάκου, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Vakxikon.gr Media Group
 
 
Κύριε Πουλάκο, ποιο ρόλο διαδραματίζει η ποίηση στην ελληνική λογοτεχνία και πώς άλλαξε ο ρόλος αυτός στο πέρασμα του χρόνου;
 
Ανέκαθεν η ελληνική λογοτεχνία είχε οργανικό της κομμάτι την ποίηση. Για την ακρίβεια, η ελληνική ποίηση έχει ισχυρές ρίζες, έχει παράδοση και είναι μία από τις σημαντικότερες και αρχαιότερες παγκοσμίως. Μπορεί η γλώσσα να μη «βοηθά» ώστε οι ποιητές να διεθνοποιούνται αμέσως –άλλωστε πλην των νομπελιστών Σεφέρη και Ελύτη δεν έχουμε άλλους τόσο γνωστούς ποιητές στο εξωτερικό αν και θα έπρεπε- όμως η ποιητική παραγωγή όλο και αυξάνεται, όλο και εντείνεται. Δεν θεωρώ ότι ο ρόλος της ποίησης στη χώρα μας έχει αλλάξει στον πέρασμα του χρόνου. Παραμένει μια ποιοτική σταθερά, δυστυχώς αλλά αναπόφευκτα για λίγους. Είναι ένα σημείο αναφοράς στον ευρύτερο κόσμο παρολαυτά, όσο και στους πνευματικούς κύκλους κυρίως.
  
Πώς θα περιγράφατε την ελληνική ποίηση σε σύγκριση με την ποίηση άλλων πολιτισμών;
 
Γενικότερα δεν με ενδιαφέρει να συγκρίνω λογοτεχνίες πολλώ δεν μάλλον ποίηση. Δεν νομίζω ότι τίθεται τέτοιο θέμα. Και δεν πιστεύω και στο είδος της εθνικής ποίησης, αν και γράφεται. Η ποίηση γράφεται σε μια παγκόσμια «γλώσσα», κι ασχέτως εθνικότητος είναι κατανοητή από όλους. Όπως μάλιστα αναφέρουμε στο μότο του λογοτεχνικού μας πρότζεκτ «Ανθολογίες νέων ποιητών»: Η ποίηση ενώνει χώρες, έθνη, γλώσσες, ανθρώπους!
 
Υπάρχουν σημαντικές πτυχές που συνδέουν την ελληνική ποίηση με την ποίηση άλλων πολιτισμών;
 
Η γλώσσα ενώνει την ποίηση όλων των πολιτισμών. Πάντοτε μιλώντας για μια παγκόσμια γλώσσα, αυτήν της ποίησης. Η ελληνική, με τη μεγάλη παράδοση αλλά όχι τη «δημοφιλή» λαλιά, μπορεί να διαβαστεί παντού και να συνδεθεί επίσης με όλες τις άλλες λογοτεχνίες αρκεί ο αναγνώστης να έχει αντίληψη και ένστικτο. Κυρίως ποιητικό ένστικτο.
 
Για ποιο λόγο δίνετε έμφαση εσείς προσωπικά και κατ’ επέκταση ο εκδοτικός σας οίκος στην έκδοση ποιητικών έργων;
 
Είναι πολλά τα στοιχεία που συγκλίνουν στο να ασχολούμαστε με την ποίηση. Το βασικό είναι ότι ανέκαθεν μας ενδιέφερε πρωτίστως ως αναγνώστες και στη συνέχεια ως δημιουργούς. Η ίδρυση του λογοτεχνικού περιοδικού Vakxikon.gr, εξ αρχής έλαβε ποιητικό προσανατολισμό. Αναπόφευκτα το ίδιο συνέβη αργότερα και με τον εκδοτικό οίκο. Εκδίδουμε ελληνική ποίηση γιατί πιστεύουμε σε αυτήν. Εκείνο όμως που μας «ξεχωρίζει», αν μπορούμε να το πούμε έτσι, είναι η προσήλωσή μας στην ανάδειξη της σύγχρονης ξένης ποίησης στα ελληνικά. Με τρόπο επίμονο και συστηματικό κι όχι θραυσματικό, με εμμονή στους κλασικούς και χιλιομεταφρασμένους ποιητές.
  
Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας Έλληνες και Γερμανοί ποιητές και γιατί;
 
Ο Νίκος Καρούζος και ο Πάουλ Τσέλαν. Γιατί είναι δυσοίωνοι και ταυτόχρονα πιο ανθρώπινοι από τους λογής λογής ανθρώπους που τους κατακεραύνωναν γύρω τους. Γιατί έγραψαν και μίλησαν μια γλώσσα προσωπική κι αξεπέραστη. Κι αν είναι για πολλούς δύσκολη, είναι σίγουρα πιο κατανοητή από τη γήινη.
 
Ποιο είναι το αγαπημένο σας ποίημα, εάν μπορείτε να ξεχωρίσετε ένα μόνο, και γιατί;
 
Ποτέ μου δεν αφέθηκα στους αριθμούς ή άλλα κύμβαλα
ούτε είπα την ανθρωπότητα ομορφόσογο,
μα είν' αλήθεια, στα κράκουρα της ερημιάς η πτήση
μοιάζει με αθώωση κι ο νους μας πάντοτε
ξελεπιάζει στους ωκεανούς τον Ποσειδώνα αιχμηρή φενάκη
σε πίκρα της αγωνίας ωράρια,
φάσμα ο πανσέληνος ουρανός κι ο ηλίθιος ήλιος απάνω
υποκινητής του ίσκιου μου μέρα-νύχτα.
Σιγά τα αίματα! - ο ήλιος, μας οφείλεται κύριοι, χωρίς υμνολογίες!
Χωρατεύει σωρηδόν η άνθηση κι αν υποκύπτω στην όσφρηση
στα μύρα στη μητέρα στους αμέριμνους ίασμους
εντούτοις μ' ενοχλούσαν ανέκαθεν οι ώρες του Σωκράτη
πριν απ' τον εύγευστο θάνατο
κι αγέρωχα ωρυόμενοι κεραυνοί νεμόμενοι το μεσονύχτι
τ' ουρανού οι βογιάροι
μ' ανελέητα σπαθιά κι απαστράφτοντας
τη νύχτα τήνε ξεκοιλιάζουν.
Εγώ λοιπόν έκπληχτος από χέρι διαστέλλω γαλαξίες
κι ανατείνομαι όνειρος
αποβάλλοντας το πραγματικό κι αναθυμούμενος μόλις
εκείνη την αρτηρία του αόρατου
την πλεξούδα του καπνού σε ανώδυνο
ύψος. Εδώ επιμένουμε όλοι.
 
-Άννα, τι συμβαίνει;
-Άρχισε η επίθεση.
-Άννα, έχε γεια! Θα πεθάνουμε.
-Νικολάι, σ' αγαπούσα ολόκληρη.
-Μιαν άλλη φορά, θα ξαναγίνει, Άννα.
 
[... et Dieux font un tapis την ώρα τούτη με τον πάγο κάτω
απ' τα πέλματα των συντρόφων απέναντι, για να περάσουν
αιωρούμενοι.]
 
διεδίδοτο δε εκάστω καθότι άν τις χρείαν είχεν -
KRONSTADT
 
Από τη «Νεολιθική νυχτωδία στην Κροστάνδη» του Νίκου Καρούζου. Γιατί η Ιστορία εμπλέκεται στο καθημερινό αίσθημα ελευθερίας και στη δίψα για επανάσταση του ανθρώπου.
 
Γιατί στη σειρά «Ανθολογίες Νέων Ποιητών» του εκδοτικού σας οίκου επικεντρώνεστε σε ποιητές κάτω των 40 ετών;
 
Θέλαμε να βάλουμε όρια και κανόνες στις ανθολογήσεις. Δεν μας ενδιαφέρουν οι γενικές και αόριστες ανθολογίες, απλά, των καλύτερων ποιητών. Θέλαμε επίσης να αναδείξουμε τη σύγχρονη ποίηση, την ποίηση των νέων καλλιτεχνών πριν εκείνη ωριμάσει κι ανθίσει. Ένα από τα όρια είναι το ηλικιακό. Και επειδή συχνά ο όρος «νέος» είναι αμφίσημος και διφορούμενος, διαπιστώσαμε ότι γενικά και σε πολλά πράγματα στην Ευρώπη, η ηλικία των 40 στην τέχνη σηματοδοτεί τη μετάβαση. Για εμάς μετά τα 40 ο ποιητής παύει να είναι «νέος». Έχει δοκιμαστεί και εκδοθεί και δημοσιευθεί. Και πρέπει κάποια στιγμή να συγκαταλέγεται, αν το αξίζει φυσικά, στους ώριμους, τουλάχιστον ηλικιακά, ποιητές.
 
Ποιες είναι οι αντιδράσεις στην Ελλάδα για το πρότζεκτ «Anthologies of Young Poets»;
 
Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να έχουμε αντιδράσεις. Έχουμε εκδώσει μόλις 6 από τα 54 βιβλία της σειράς. Όλοι όσοι έχουν ασχοληθεί, μας συγχαίρουν για την πρωτοβουλία. Βέβαια τα περισσότερα θετικά μηνύματα έρχονται από το εξωτερικό, από θεσμικούς, ποιητές, ανθολόγους και μεταφραστές. Γιατί ακριβώς αυτή η σειρά τούς δίνει τη δυνατότητα να προβληθεί η λογοτεχνία τους αλλά και η δουλειά τους, σε μία άλλη χώρα, σε μια δύσκολη γλώσσα.
 
Ποιες τάσεις παρατηρείτε στην σύγχρονη ελληνική ποίηση;
 
Το ιδιωτικό όραμα εξακολουθεί να παίζει τον κύριο ρόλο στην ελληνική ποίηση. Και πώς αλλιώς άλλωστε; Τα τελευταία χρόνια βέβαια η κρίση έδωσε άλλη χροιά και κατεύθυνση στους στοχασμούς, μια πιο πολιτική και κοινωνική διάσταση, παρολαυτά όμως η εσωτερική ματιά του ποιητή παραμένει αναλλοίωτη.
  
Πώς φαντάζεστε το ρόλο της ποίησης στο μέλλον;
 
Εγώ θεωρώ ότι η ποίηση μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, εσείς;
  
Τι σημαίνει η ποίηση για εσάς προσωπικά;
 
Είναι το καταφύγιό μου, είναι το αποκούμπι μου, ή αλλιώς η ανάσα μου. Εδώ και μερικά χρόνια είναι και η δουλειά μου.
  
 
Ο Νέστορας Πουλάκος είναι Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του Vakxikon.gr Media Group, Δημοσιογράφος και παρουσιαστής της τηλεοπτικής εκπομπής Το Βιβλίο στην ΕΡΤ2, Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), Αρχισυντάκτης των περιοδικών και έκτακτων εκδόσεων και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.).